Disiplin Soruşturmasında
Müfettiş Tarafından Savunma Alınmış OlmasıSavunmayı Etkiler mi?
Bir kamu görevlisi hakkında
yürütülen bir disiplin soruşturması sürecinde, Teftiş Kurulunca görevlendirilen
müfettiş tarafından ya da ilgili idarece görevlendirilen bir muhakkik
tarafından savunma alınmış olması durumunda yeniden ilgilinin savunmasını almak
gerekir mi?
Öncelikle,
Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 28’nci maddesiyle disiplin cezası
verilebilmesi için soruşturma açılmasının zorunlu olduğu belirtilirken söz
konusu soruşturmanın görevlendirilen bir muhakkik ya da bir müfettiş/denetmen
tarafından yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Devam eden maddede ise görevlendirilen bu
kişilerin çalışma usulleri ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş ve soruşturma ile
ilgili bilgi ve belgelere ulaşabilme, soruşturma yapılan kişiyi ve tanıkları
dinleyebilme gibi geniş yetkiler verilmiştir. Ancak, “savunma isteme ve disiplin cezası verme yetkisi hariç olmak
üzere” denilerek muhakkik ve müfettişlerin bu iki noktada yetkileri olmadığı
belirtilmiştir.
Aynı
Yönetmeliğin 30’uncu maddesinde ise savunma sürecinin nasıl olması gerektiği
ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiştir. Buna göre savunma alınmadan disiplin
cezası verilemeyeceği gibi, savunmanın soruşturma sürecinin son aşmasında
disiplin amiri tarafından isteneceği ve savunma yazısında ilgili hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller,
isnat edilen fiillerin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanunun 125’inci
maddesinde sayılan fiillerden hangisinin kapsamına girdiği belirtilerek savunmanın
isteneceği hüküm altına alınmıştır.
Nitekim,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30.10.2024 tarih ve K:2024/57
sayılı kararında da; Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurları Disiplin
Yönetmeliği kapsamında bulunan kamu görevlileri hakkında yürütülen disiplin
soruşturmalarında, savunmanın soruşturma sürecinin son aşamasında yetkili
disiplin amiri tarafından ve Yönetmelikte öngörülen usule uygun şekilde
istenmesi gerektiği, muhakkiklerin savunma isteme yetkilerinin
bulunmadığı, muhakkikler tarafından savunma adı altında beyan alınmış
olmasının ilgilinin savunma hakkının usulüne uygun kullandırıldığı anlamına
gelmeyeceğiaçıkça vurgulanmıştır.
Kamu
Denetçiliği Kurumuna gelen benzer bir başvuruya ilişkin 16 Haziran 2026
tarihli bir kararında da; “başvuranın savunmasının yalnızca soruşturmayı
yürüten Başmüfettiş tarafından alınmış olması, buna karşın disiplin cezası
verilmeden önce yetkili disiplin amiri tarafından Devlet Memurları Disiplin
Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesinde öngörülen usule uygun şekilde ayrıca
savunmasının istenmemesi nedeniyle, başvurana savunma hakkının usulüne uygun
biçimde kullandırıldığından söz edilmesi mümkün görülmemiştir.”denilerek
savunmanın yetkili amirce alınması gerektiği yönünde tavsiye kararı
verilmiştir.
Tüm
bu hükümler bir arada değerlendirildiğinde, muhakkik ya da müfettişlerce
soruşturma aşamasında alınan ifadelerin savunma yerine geçmediği değerlendirilmektedir.