KREDİ KULLANAN TÜKETİCİLERDEN ALINAN VERGİLER HAKSIZ ŞART KAPSAMINA GİRER Mİ?
Bankacılık işlemlerinde verginin kanuni mükellefinin banka olması, bu verginin sözleşme yoluyla tüketiciye yansıtılmasına engel teşkil eder mi? 22 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin kanun yararına incelemesi kapsamında verdiği karar, bu soruya ilişkin değerlendirmeler içeriyor.
Uyuşmazlık, tüketici tarafından kullanılan krediler nedeniyle banka tarafından tahsil edilen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) iadesi talebine ilişkindir. Somut olayda tüketici, farklı tarihlerde kullandığı tüketici kredileri kapsamında BSMV ödediğini belirterek bu tutarın iadesini bankadan talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi, BSMV’nin kanuni mükellefinin banka olduğunu ve tüketici kredisi sözleşmelerinde yer alan BSMV’nin tüketici tarafından ödeneceğine ilişkin düzenlemenin tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edildiğini değerlendirmiştir. Bu nedenle söz konusu düzenleme haksız şart olarak kabul edilmiştir.
Karar, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz edilmiştir.
Yargıtay’ın değerlendirmesinde ise öncelikle Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bakımından bir sözleşme hükmünün haksız şart olarak nitelendirilebilmesi için, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edilmesinin yanı sıra tüketici aleyhine dürüstlük kuralına aykırı bir dengesizliğe yol açması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Gider Vergileri Kanunu gereği BSMV’nin kanuni mükellefinin bankalar olduğuna vurgu yapmakla birlikte, somut olayda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, taraflar arasındaki sözleşme öncesi bilgi formlarında ve tüketici kredisi sözleşmelerinde, gider vergileri ile diğer vergilerin tüketici tarafından karşılanacağına ilişkin hükümlere yer verildiği ve BSMV’nin de dahil olduğu toplam geri ödeme tutarlarının sözleşmelerde gösterildiği tespit edilmiştir.
Yargıtay, bu hususları dikkate alarak, tüketici kredisi sözleşmesinde BSMV’nin tüketici tarafından karşılanmasını öngören düzenlemenin somut olayın koşulları içinde haksız şart olarak kabul edilemeyeceğini değerlendirmiş ve kararı kanun yararına bozmuştur.
Bu karara göre, kredi sözleşmelerinde vergi ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin hükümlerin değerlendirilmesinde yalnızca verginin kanuni mükellefinin kim olduğu değil; sözleşme hükümlerinin açık olup olmadığı, tüketicinin sözleşme öncesinde bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve düzenlemenin tüketici aleyhine dürüstlük kuralına aykırı bir dengesizlik oluşturup oluşturmadığı önem taşımaktadır.
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260722-3.pdf